Yolda lastik patladı, ne yapmalı?
Lastikçi Ömer
Patlama anında yapılan ilk hareket sonucu belirliyor. Durma, güvenliğe alma ve yardım çağırma sırası yazıda.
Lastik patlaması genelde uyarı vermez. Bir ses, ardından direksiyonun bir tarafa asılması. O ilk iki saniyede ne yaptığın, olayın küçük bir aksilik mi yoksa kaza mı olacağını belirler.
Patlama anında: fren yapma
İçgüdü frene basmayı söyler. Yapılabilecek en yanlış şey o.
Patlayan lastik zaten aracı kendi tarafına çekiyor. Üstüne sert fren eklersen ağırlık öne biner, araç dönmeye başlar. Yapılması gereken sırayla şu:
- Direksiyonu iki elle sıkı tut ve aracı düz tutmaya çalış. Çekmeye karşı diren ama ani düzeltme yapma.
- Ayağını gazdan yavaşça çek. Aniden değil, yavaşça. Araç kendi kendine yavaşlasın.
- Hız düştükten sonra sinyal ver, yavaşça sağa yanaş.
- Frene ancak hız iyice düştüğünde, yumuşak bas.
Ön lastik patlarsa direksiyon ağırlaşır ve sert çeker. Arka lastik patlarsa arka salınır, araç yalpalar. İkisinde de kural aynı: gazı bırak, direksiyonu tut, yavaşla.
Durduktan sonra: önce sen, sonra araç
Araç durdu diye iş bitmedi. Sıralama şöyle:
Dörtlüleri yak. Daha araçtan inmeden.
Mümkünse yoldan tamamen çık. Emniyet şeridi varsa sonuna kadar sağa. Patlak lastikle birkaç yüz metre daha gitmek jantı bozar, ama seni tehlikeli bir noktadan çıkarıyorsa jant umurunda olmasın. Jant çoğu zaman düzeltilebiliyor, sen düzelmiyorsun.
Yolcuları bariyerin dışına al. İnsanların araçta oturmasının güvenli olduğu tek yer, aracın yoldan tamamen çıkmış olduğu durumdur. D400 gibi hızlı bir yolda araçta beklemek riskli.
Üçgeni koy. Şehir içinde 30 metre, şehirlerarası yolda en az 100-150 metre geriye. Viraj varsa virajın öncesine, seni gören sürücünün frene basacak mesafesi olsun.
Reflektörlü yeleği giy. Bagajda duruyor ve hiç kullanılmıyor. Gece kenarda duruyorsan hayat kurtarır.
Konumunu nasıl bildirirsin?
Yardım çağırırken en çok vakit kaybedilen yer burası. “Manavgat çıkışındayım” yeterli değil, o tarif on kilometrelik bir alan.
En hızlı yöntem: telefonda haritayı aç, bulunduğun noktaya bas, konumu WhatsApp’tan gönder. Biz koordinatı alır, direkt navigasyona atarız.
Konum gönderemiyorsan şunları söyle: hangi yoldasın, hangi yöne gidiyorsun, en son geçtiğin belirgin nokta ne (benzinlik, tabela, köprü, otel girişi). Yön bilgisi önemli, çünkü D400’de karşı şeride geçmek bazen kilometrelerce dolaşmak demek.
Aracın rengini ve modelini de söyle. Kenarda duran tek araç sen olmayabilirsin.
Stepne takacaksan
Stepneyi kendin takacaksan iki şeye dikkat:
Kriko aracın kriko noktasına oturmalı. Marşpiyelin altında bunun için güçlendirilmiş bir bölge var, el kitabında yeri yazıyor. Yanlış yere koyulan kriko sacı deler.
Bijonları araç yerdeyken gevşet, kaldırdıktan sonra sök. Havadayken gevşetmeye çalışırsan tekerlek boşta döner.
Çoğu araçta artık tam boy stepne yerine dar tip yedek var. O lastikle 80 kilometrenin üstüne çıkma ve uzun yol yapma; geçici çözüm, en yakın lastikçiye gitmek için.
Bazı araçlarda stepne hiç yok, yerine tamir kiti konmuş. Kit küçük delikleri geçici kapatır; yan duvarı yırtılmış veya patlamış lastiği kurtarmaz.
Kendin takamıyorsan
Stepnesi olmayan, kriko kullanamayan veya güvenli olmayan bir noktada kalan çok kişi oluyor. Yaz aylarında kiralık araçlarla gelen turistlerin çoğu bu durumda.
Bu iş için yolda mobil lastik değişimi yapıyoruz. Manavgat merkez, Side, Çolaklı, Gündoğdu ve D400 hattında araçla yanına geliyoruz. Ara, konumunu gönder, kenarda bekle.
Patlamayı azaltmanın yolu
Patlamaların çoğu bir anda olmuyor, öncesinde bir süre düşük basınçla gidiliyor. Havası eksik lastik yan duvarından fazla bükülür, ısınır, sonunda verir.
Ayda bir basınç kontrolü bu riskin büyük kısmını alıyor. Nasıl yapılacağını lastik basıncı kaç olmalı yazısında anlattık, dükkânda da ölçüyoruz.
Yol Yardımı ve Mobil Lastik için bize ulaş — ölçünü bilmesen de sorun değil.
İLGİLİ YAZILAR
- D400 karayolunda lastik yardımıManavgat–Side hattında yolda kalanların çoğu aynı hataları yapıyor. Doğru sıralamayı ve bizim nasıl ulaştığımızı yazdık.
- Antalya'da kış lastiği zorunlu mu?Sahilde kar yağmıyor diye kış lastiği gereksiz sayılmaz. Zorunluluk kimde var, 7 derece kuralı ne anlama geliyor, Manavgat'ta kimin kış lastiğine ihtiyacı var?
- Lastik basıncı kaç olmalı, nasıl ölçülür?Yanlış basınç lastiği erken bitirir, yakıt yakar ve patlama riskini artırır. Doğru değeri nerede bulacağın ve nasıl ölçeceğin yazıda.